Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2006–2007 Aanhangsel van de Handelingen

Vragen van het lid Koenders (PvdA) aan de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken over het optredenvanNederlandse commando’sinUruzgan, Afghanistan.(Ingezonden 22 november 2006)

1 Hebt u kennisgenomen van berichten over de documentaire «Nederlandse commando’s in Uruzgan», die de NCRV 20 november jl. heeft uitgezonden?1

2 In hoeverre botst de Nederlandse prioritaire inzet binnen ISAF-3 voor wederopbouw met de inzet van de andere partners binnen ISAF-3?

3 Kan de Kamer, gezien de uitlatingen van de militairen over de missie, er nog van uitgaan dat alle militairen zich houden aan de gemaakte afspraken over aard, omvang en werkwijze van de missie?

4 Zijn deze afspraken voldoende aan alle militairen gecommuniceerd? Zo ja, hoe verklaart u dan deze uitlatingen?

5 Is het waar dat er operationele inlichtingen vanuit het veld in Den Haag terzijde worden geschoven onder het mom van «politieke druk»?
regering gegeven antwoorden

6 Kan verzekerd worden dat de aanwezigheid van een Amerikaanse officier volledig naar de letter en de geest is van de afspraken die met de Kamer zijn gemaakt over de relatie tussen de operaties OEF en ISAF en over het detentiebeleid?

7 Wanneer hebben Nederlandse functionarissen en vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties voor het laatst gevangenen bezocht die zijn overgedragen aan Afghaanse autoriteiten? Wat waren hun bevindingen?

8 Kunt u nog steeds garanderen dat de afspraken die met de Kamer gemaakt zijn over de inzet van Nederlandse special forces en de prioriteit voor de Nederlandse inzet in ISAF-3 voor wederopbouw nageleefd worden en ook nageleefd kunnen worden?

1 Persbericht Novum, 15 november 2006.


Antwoord van minister Kamp (Defensie) en minister Bot (Buitenlandse Zaken). (Ontvangen 12 december 2006)

1 Ja.

2en3 De Nederlandse inzet en strategie botsen niet met die van de andere partners. Voor alle partijen is helder dat het duurzaam pacificeren en ontwikkelen van Afghanistan meer vergt dan alleen militaire middelen. Daarom richt ISAF zich naast het noodzakelijke militaire optreden ook op het bevorderen van de hervorming van de Afghaanse veiligheidssector, het winnen van de «heartsandminds»,de ondersteuning van het lokale bestuur en het mogelijk maken van (weder-) opbouw. Het creëren van een stabiele en veilige omgeving om duurzame wederopbouw en ontwikkeling mogelijk te maken is een van de vier hoofddoelstellingen van ISAF, zoals geformuleerd in het operatieplan. Bij de concrete invulling van deze strategie leggen ISAF-landen soms verschillende accenten. Daarbij laat elk land zijn specifieke ervaringen meewegen die bij voorgaande missies zijn opgedaan. Ook provincies in Afghanistan verschillen van elkaar zodat onder zeer verschillende omstandigheden geopereerd moet worden.

3en4 De specialforcesvoeren de hun opgedragen taken professioneel en gemotiveerd uit, binnen de gemaakte afspraken en in overeenstemming met de algehele strategie. De eenheid van het Korps Commando Troepen (KCT) wordt aangestuurd door de commandant van de TaskForce Uruzgan(TFU).

KVR26927 2060703500 0607tkkvr471 ISSN 0921 -7398 Sdu Uitgevers

’s-Gravenhage 2007 Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, Aanhangsel

De specialforceszijn een bijzondere eenheid met een specifieke opleiding en taken. Dit kan soms leiden tot minder inzicht in de meer genuanceerde en soms meer terughoudende werkwijze van de commandant van de TFU in Uruzgan. Er is echter geen sprake van dat de specialforcesde bevelen van de commandant TFU niet zouden opvolgen of dat zij zich niet zouden conformeren aan de algemene ISAF strategie.

5 Van het terzijde schuiven van informatie uit het gebied is geen sprake. Zowel in het operatiegebied als elders wordt ernaar gestreefd om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de situatie in het gebied. Alle vergaarde informatie wordt beoordeeld en geanalyseerd. Op basis hiervan wordt getracht een zo compleet en betrouwbaar mogelijk inlichtingenbeeld te realiseren.

6 De aanwezigheid van de Amerikaanse onderofficier zoals getoond in de documentaire is in overeenstemming met de afspraken, zoals die ook met uw Kamer zijn gedeeld. Zoals tijdens het algemeen overleg van 26 oktober jl. aan de Kamer is medegedeeld, zijn Amerikaanse eenheden nog verantwoordelijk voor de training van het Afghaanse leger (ANA). Het gaat hierbij om AmerikaanseEmbeddedTraining Teams(ETT) en ondersteunende specialforcesdie optreden ter bescherming van de ETT’s. ISAF en de TFU werken waar mogelijk samen met het Afghaanse leger. Indien de TFU een missie met het Afghaanse leger onderneemt kan er dus sprake zijn van deelname door Amerikaanse trainers en hun beschermingseenheden. De Amerikaanse onderofficier in de documentaire behoorde tot deze eenheden.

7 De TFU heeft op 12 november vijf gevangenen gemaakt tijdens een operatie. Deze vijf gevangenen zijn 15 november, overgedragen aan de Afghaanse autoriteiten, dat wil zeggen binnen 96 uur en conform de procedures uit het ISAF operatieplan. Dit is de eerste maal dat Nederland gevangenen heeft overgedragen aan de Afghaanse autoriteiten. De gevangenen zijn overgedragen aan het NationalDepartmentof Security(NDS) in Tarin Kowt. Op 18 november hebben een Nederlandse diplomaat en vertegenwoordigers van de TFU, onder wie de commandant, de gevangenen bezocht in de detentiefaciliteit van de NDS. De waarneming was dat betrokkenen goed worden behandeld, conform het Afghaans-Nederlandse MemorandumofUnderstanding inzake detentiebeleid. In antwoord op vragen van Nederlandse functionarissen gaven zij te kennen dat er geen klachten waren over de detentie op Kamp Holland noch bij het NDS. De vijf gevangenen zijn op 24 november door de Afghaanse autoriteiten vrijgelaten en zijn teruggekeerd naar hun dorpen.

8 De inzet van Nederlandse special forcesin Uruzgan is gewenst voor het uitvoeren van onder andere verkenningsoperaties om de «situationalawareness»in het gebied te vergroten. Vanwege de omvang en de ontoegankelijkheid van het gebied is de behoefte aan adequate «situationalawareness»groot, mede ter bescherming van de Nederlandse eenheden (forceprotection). De inzet van specialforcesgeschiedt onder ISAF-regels en is in overeenstemming met de afspraken die ook met de Tweede Kamer zijn gemaakt. De specialforcesvoeren niet direct wederopbouwactiviteiten uit. Hun optreden – waaronder het leggen van contacten met de bevolking in afgelegen gebieden – is wel van groot belang voor het creëren van stabiliteit en veiligheid in de provincie. Dit is een essentiële randvoorwaarde om op wederopbouw gerichte activiteiten te kunnen uitvoeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, Aanhangsel